Sonuç ekranında "100.000" gibi bir sayı görmek, ilk anda hem rahatlatıcı hem belirsiz. Rahatlatıcı çünkü bir sıran var; belirsiz çünkü bu sayının neyi açıp neyi kapattığını kimse net söylemiyor. Çevrenden duyduğun cevaplar da birbirini tutmuyor: Biri "mühendislik gelir" diyor, biri "ancak ön lisans" diyor. Gerçek şu: 100 bin tek başına bir cevap değil, bir başlangıç. Cevabı üç şey belirliyor: hangi puan türünde olduğun, kılavuzdaki başarı sırası şartları ve YÖK Atlas'taki geçen yılın taban sıraları. Bu yazı o üç şeyi birleştirip kendi tercih havuzunu nasıl çıkaracağını adım adım gösteriyor. Belirli bir programın bu yıl kaç sırayla yerleşeceğini bilmenin yolu yok; yöntemin amacı doğru soruyu sormak.
Önce puan türü: Aynı sayı farklı anlam taşır
"Sıralama" her puan türünde ayrı hesaplanır. SAY'da 100 bin ile EA'da 100 bin aynı kitleye işaret etmiyor, çünkü puan türlerine giren aday sayıları farklı. Bu yüzden tercih öncesinde sıralamanı hangi puan türünün sıralaması olarak okuduğunu netleştir.
| Puan türü | Kimler girer? | Neden fark eder? |
|---|---|---|
| SAY | Sayısal alan adayları | Tıp, mühendislik, mimarlık gibi programlar |
| EA | Eşit ağırlık adayları | Hukuk, işletme, iktisat, psikoloji, öğretmenlik |
| SÖZ | Sözel adaylar | Edebiyat, tarih, gazetecilik, bazı öğretmenlik programları |
| DİL | Dil puanıyla gelenler | Dil öğretmenliği, mütercim-tercümanlık |
Puan türlerinin ayrıntıları için YKS Puan Türleri: SAY, EA, SÖZ, DİL yazısına bakabilirsin. Referans için: ÖSYM'nin açıklamasına göre 2026 TYT'ye yaklaşık 2 milyon 255 bin aday girdi; bu kitle puan türlerine bölündüğünde "100 bin"in yüzdelik karşılığı her türde farklı çıkar.
Kılavuzdaki başarı sırası şartları ne diyor?
2026 tercih kılavuzu bazı alanlar için tercih yapabilme şartı olarak belirli başarı sıraları koyuyor. Bu şartlar taban sıralarından farklı: Şart sağlanmazsa programı tercih listene yazamıyorsun.
| Alan | Puan türü | Tercih için en düşük başarı sırası |
|---|---|---|
| Tıp | SAY | 50 bin |
| Diş Hekimliği | SAY | 80 bin |
| Eczacılık | SAY | 100 bin |
| Hukuk | EA | 100 bin |
| Mimarlık | SAY | 250 bin |
| Mühendislik (çoğu program) | SAY | 300 bin |
| Öğretmenlik (PDR dahil) | İlgili puan türü | 300 bin |
100 bin sıralamayla SAY'da olan biri için bu tablo şunu söyler: Tıp ve diş kapalı, eczacılık sınırda, mimarlık ve mühendislik şart açısından açık. EA'da hukuk sınırda, öğretmenlik şart açısından açık. "Açık" olmak, yerleşmek demek değil; sadece listeye yazabilmek demek. Eşiklerin ayrıntısı için YKS Başarı Sırası Barajı Olan Bölümler yazısına bakabilirsin; kılavuzdaki program satırı ve Açıklamalar sütunundaki kodlar bu şartların kesin hâlini verir.
YÖK Atlas ile tercih havuzu: 6 adım
YÖK Atlas, programların önceki yıl yerleşme verilerini gösterir. Aşağıdaki adımlarla kendi havuzunu çıkar; arayüz zamanla değişebileceği için adımların mantığına odaklan:
| Adım | Ne yapılır? | Çıktı |
|---|---|---|
| 1 | Puan türünü seç, sıralamanı ve olası aralığını belirle | Örnek: 80 bin ile 130 bin arası |
| 2 | Atlas'ta o puan türünde, geçen yılın taban sırası bu aralığa denk gelen programları listele | Geniş bir ham liste |
| 3 | Baraj şartlarını elden geçir | Yazamayacağın programları ele |
| 4 | Bölüm ilgine göre filtrele | Programlar grubu |
| 5 | Şehir, üniversite türü, ücret gibi kriterlerle daralt | 20-30 aday program |
| 6 | Güvenli, hedef, hayal diye üç gruba ayır | 24 tercihe dönüşecek liste |
Atlas kullanımının ayrıntısı için YÖK Atlas Nasıl Kullanılır? yazısı yardımcı olur. Taban sıra ile taban puan arasındaki farkı Taban Puan mı, Başarı Sırası mı? yazısında anlattık.
Netlerini gir, tahmini bölümleri ücretsiz gör; hazırlığı günlük göreve çevir: Udeway'in araçları ve Android uygulaması ücretsiz. Google Play'den indir.
Google Play'den Ücretsiz İndirAralık neden önemli?
Geçen yılın taban sırası bu yılın garantisi değil. Kontenjan, aday sayısı, tercih eğilimi ve sınav zorluğu her yıl değişir. Bu yüzden tek bir sayıya değil, aralığa bak. Örneğin sıran 100 binse havuzunu 70-140 bin bandında kurmak mantıklıdır; üst bandı hayal, orta bandı hedef, alt bandı güvenli olarak ele al. Bu yaklaşımı YKS Tercih Yaparken Kendi Sıralama Aralığımız Ne Olmalı? yazısında üç bölgeli bir bantla ayrıntılandırdık.
| Bölge | Sıralamana göre | Rolü |
|---|---|---|
| Hayal | Senden daha iyi sıralara denk gelen programlar | Şans tanıyan, ama beklenti kurmayacağın |
| Hedef | Sıralamana yakın programlar | Asıl rekabet bölgesi |
| Güvenli | Sıralamandan geride taban sırası olan programlar | Gerçekten gitmek isteyeceğin garanti |
Aynı sıralamayla üç farklı strateji
Aynı sayıyla kurulabilecek üç farklı havuz, kişinin önceliğine göre şekillenir:
| Strateji | Önceliğin | Havuz nasıl kurulur? |
|---|---|---|
| Bölüm odaklı | Belirli bir bölümü okumak | O bölümün tüm üniversitelerini sıralamana göre diz |
| Şehir odaklı | Belirli bir şehirde olmak | O şehirdeki programları ilgine göre filtrele |
| Maliyet odaklı | Ücret ve yaşam maliyeti | Devlet ve burslu vakıf programlarını öne al |
Hangi stratejinin sana uyduğuna karar vermek için Şehir mi Üniversite mi Önemli? yazısındaki ağırlıklı karar tablosunu kullanabilirsin.
Bölümü bilmiyorsan
Sıralaman belli ama bölüm belirsizse önce ilgi alanını netleştirmek gerekir. Sitedeki ücretsiz Kariyer ve Bölüm Seçim Testi ilgi alanına göre bölüm fikri verir; Bu Netlerle Hangi Üniversiteye Giderim? aracı ise netlerine göre tahmini programları gösterir. İki araç bir karar vermez, ama havuzunu başlatmanı sağlar.
Listeye yerleştirme ve son kontroller
24 tercih hakkın var; hepsini doldurmak zorunda değilsin. Yerleştirme sırayla çalışır: Puanın yettiği en üst tercihe yerleşirsin, alttakiler işleme alınmaz. Bu yüzden listeyi hayalden güvenliye doğru sırala. Son kontrolde şunlara bak: Baraj şartı olan program var mı, puan türün doğru mu, MEB bursu ya da vakıf ücreti gibi koşulları okudun mu, programın "Açıklamalar" sütunundaki kodları gözden geçirdin mi? Liste kurmanın ayrıntıları YKS Tercih Listesinde Kaç Tercih Hakkı Var? yazısında.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Çözüm |
|---|---|
| Sıralamayı puan türünü düşünmeden okumak | Önce puan türünü belirle |
| Geçen yılın taban sırasını garanti saymak | Aralıkla düşün |
| Baraj şartını atlamak | Kılavuzdaki Açıklamalar sütununu oku |
| Hepsini hayal bölgesinden seçmek | Güvenli bölgeyi gerçekten isteyeceğin programlarla doldur |
| Sadece prestij kriterini kullanmak | İlgi, şehir ve maliyetle dengele |
Udeway ile hazırlık ve karar
Sıralaman henüz belli değilse ve hedefine ulaşmak için hazırlanıyorsan Udeway'de denemelerini kaydedip ders bazlı net grafiğini izleyebilir, günlük görev ve haftalık planla çalışmanı yönlendirebilirsin. Zayıf konu takibi netini yükseltecek alanları gösterir; rehberli nefes egzersizleri ve mood takibi tercih haftalarındaki gerilimi yönetmeye yardım eder.
Sık sorulan sorular
Kılavuzdaki başarı sırası şartı açısından SAY 100 bin, mühendislik şartının (300 bin) içinde; ama hangi mühendislik programına yerleşebileceğin YÖK Atlas'taki geçen yılın taban sırasına, kontenjana ve bu yılki rekabete bağlı.
Hayır; tıp için SAY 50 bin şartı var ve şartı sağlamayan aday tıp programını tercih edemiyor. Bu şart devlet, vakıf ve KKTC programları için de geçerli.
Birebir değil; kontenjan, aday sayısı ve sınav zorluğu her yıl değişir. Bu yüzden tek bir sayı yerine aralıkla düşün ve güvenli bölgeni geniş tut.
İlgili İçerikler
- 50 Bin Sıralamayla Hangi Bölümler Mümkün?
- YÖK Atlas Nasıl Kullanılır?
- YKS Tercih Listesinde Kaç Tercih Hakkı Var?
Denemelerini ders ders kaydet, net gelişimini grafikte gör. Udeway zayıf konularını senin için çıkarır.
Udeway'i Ücretsiz Dene