Netlerin denemeden denemeye birkaç puan oynaması normaldir: yayının zorluğu, o günkü yorgunluk ve hangi konuların çıktığı sonucu değiştirir. Gerçek bir düşüşü anlamak için tek denemeye değil, son birkaç denemenin ortalamasına bakmak gerekir. Bu yazıda dalgalanmanın nedenlerini ve trendin nasıl okunacağını anlattık.
Dalgalanma normal: 4 neden
- Yayının zorluğu: Her yayınevinin denemesi farklı zorluktadır. Kolay bir yayında 75 net yapan öğrenci, zor bir yayında 62 yapabilir; bu düşüş değildir.
- Yorgunluk ve gün: Az uyuduğun ya da yoğun bir okul haftasının ardından çözdüğün deneme daha düşük çıkar.
- Konu dağılımı: Denemede güçlü olduğun konulardan çok soru çıkarsa yükselir, zayıf konulardan çok soru çıkarsa düşer.
- Şans: Emin olmadan işaretlediğin birkaç soru bir denemede doğru, öbüründe yanlış çıkabilir.
Bu dört etken bir araya geldiğinde 5-10 netlik oynamalar sık görülür. Bu yüzden tek bir denemenin sonucu, gerçek seviyeni göstermez.
Gerçek düşüş mü? 3 kontrol
Bir deneme düşük geldiğinde panik yapmadan önce şu üç kontrolü yap:
- Son 5 denemenin ortalaması düştü mü? Ortalama sabitse ya da artıyorsa, bu tek seferlik bir dalgalanmadır.
- Aynı yayının denemeleriyle kıyasla. Aynı yayının bir önceki denemesine göre düştüysen sinyal daha güçlüdür.
- Ders bazında bak. Toplam net düşerken hangi ders düşmüş? Tek bir ders düşüyorsa sorun o derstedir, genel değil.
Trend nasıl okunur?
En basit yöntem 3'lü hareketli ortalama: her denemede, o deneme ve önceki iki denemenin ortalamasını al.
| Deneme | Net | 3'lü ortalama | Yorum |
|---|---|---|---|
| 1 | 64 | — | |
| 2 | 70 | — | |
| 3 | 61 | 65,0 | Tek deneme düşük ama ortalama sabit |
| 4 | 68 | 66,3 | Hafif yükseliş |
| 5 | 72 | 67,0 | Yükseliş devam ediyor |
| 6 | 63 | 67,7 | Tek deneme düşük ama trend hâlâ yukarı |
Örnek TYT netleri.
Görüldüğü gibi 3. ve 6. denemelere tek başına bakan biri "düşüyorum" der. Ortalama ise sürekli yükseliyor. Ortalamanın kendisi 3 deneme üst üste düşerse, işte o zaman gerçek bir sorun vardır.
Udeway'e denemelerini kaydettiğinde gelişim grafiği bu eğilimi kendiliğinden gösterir. Elle takip etmek istersen Deneme ve Konu Takip Çizelgesi yazısındaki şablonu kullanabilirsin.
Kıyaslama tuzağı
Arkadaşının netini duymak çoğu zaman kendi düşüşünden daha çok moral bozar. Ama farklı okul, farklı yayın ve farklı hazırlık süresiyle yapılan kıyaslama yanıltıcıdır. Tek anlamlı kıyas, geçen ayki senle bugünkü sen arasındadır. Bu konuyu Deneme Karşılaştırmaları ve Kıskançlık yazısında ayrıntılı anlattık.
Düşüş gerçekse ne yapmalı?
Ortalaman 3 deneme üst üste düştüyse:
- Hangi derste düştüğünü bul. Ders bazlı netlere bak.
- Yanlış türünü ayır: Bilgi eksiği mi, dikkat mi, süre mi? Bunu Zayıf Konu Tespiti yazısında adım adım anlattık.
- Yorgunluğu kontrol et: Uyku ve dinlenme düzenin bozulduysa önce onu düzelt. Tükenmişlik belirtileri için Sınav Tükenmişliği yazısına bakabilirsin.
- Deneme sıklığını gözden geçir: Çok sık deneme çözüp analiz yapmamak da düşüş getirebilir.
Deneme sonrası motivasyonun düştüyse Deneme Sınavı Sonrası Motivasyon Düşüklüğü yazımız yardımcı olabilir.
Sık sorulan sorular
Evet. Yayın zorluğu, yorgunluk ve konu dağılımı yüzünden 5-10 netlik oynamalar sık görülür. Tek denemeye değil, son birkaç denemenin ortalamasına bak.
3'lü ortalaman 3 deneme üst üste düşüyorsa ya da aynı dersin neti sürekli geriliyorsa, nedenini araştırmanın zamanı gelmiştir.
Doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir, çünkü zorlukları farklıdır. Ya aynı yayının denemelerini kendi aralarında kıyasla ya da birçok yayının ortalamasına bak.
İlgili İçerikler
Denemelerini ders ders kaydet, net gelişimini grafikte gör. Udeway zayıf konularını senin için çıkarır.
Udeway'i Ücretsiz Dene