Hedef net 80 olsun. Bunu derslere nasıl böleceksin? Her ders eşit mi, yoksa bazı dersler daha mı değerli? Pek çok öğrenci toplam bir sayı belirleyip dersleri "ne olursa" diye çalışıyor; sonra sınavda bir dersteki eksik hedefin hepsini çökertiyor. Bu yazıda toplam hedefi derslere dağıtmanın mantığını, test ağırlıklarını ve her puan türü için örnek dağılım tablolarını veriyoruz. Tablolardaki sayılar örnek; kendi güçlü ve zayıf yönlerine göre uyarlamalısın.
Önce sorulacak soru: Hangi puan türü?
Hedef dağılımı puan türüne bağlı. TYT'de herkes aynı testleri çözer, AYT'de ise puan türüne göre farklı testler girer:
| Puan türü | Çözülecek AYT testleri | Soru sayısı |
|---|---|---|
| Sayısal (SAY) | Matematik 40, Fen Bilimleri 40 (Fizik 14, Kimya 13, Biyoloji 13) | 80 |
| Eşit Ağırlık (EA) | Matematik 40, Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 40 | 80 |
| Sözel (SÖZ) | Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 40, Sosyal Bilimler-2 40 | 80 |
| Dil (DİL) | YDT 80 | 80 |
AYT toplam 180 dakikadır. Kendi puan türünün testlerini bilmek, hedef dağılımının temelini oluşturur. Puan türlerinin farkları için YKS Puan Türleri: SAY, EA, SÖZ, DİL yazısına bak.
TYT: Dört testin yapısı
| Test | Soru sayısı | TYT puanındaki ağırlık |
|---|---|---|
| Türkçe | 40 | %33 |
| Temel Matematik | 40 | %33 |
| Sosyal Bilimler | 20 | %17 |
| Fen Bilimleri | 20 | %17 |
Türkçe ve matematik birlikte TYT puanının üçte ikisini belirliyor. Bu iki dersin eksiği, sosyal ve fenin iyi olmasıyla kapatılamaz; çünkü ağırlıkları farklı.
AYT ağırlıkları
| Puan türü | TYT | AYT testleri |
|---|---|---|
| SAY | %40 | Matematik %30, Fizik %10, Kimya %10, Biyoloji %10 |
| EA | %40 | Matematik %30, Türk Dili ve Edebiyatı %18, Tarih-1 %7, Coğrafya-1 %5 |
| SÖZ | %40 | Türk Dili ve Edebiyatı %18, Tarih-1 %7, Coğrafya-1 %5, Tarih-2 %8, Coğrafya-2 %8, Felsefe grubu %9, Din Kültürü %5 |
Burada kritik gözlem şu: Her puan türünde TYT %40 ağırlık taşıyor. Yani TYT, tek başına AYT'nin en büyük testi kadar önemli.
Soru başına öncelik göstergesi
Ağırlık yüzdesini soru sayısına bölünce, bir sorunun puan içindeki kaba payını görürsün. Bu bir yaklaşım, kesin hesap değil, çünkü puan standart puan üzerinden hesaplanır ve testlerin standart sapmaları farklıdır:
| Test | Ağırlık | Soru | Soru başına kaba pay |
|---|---|---|---|
| TYT Türkçe | %13,2 | 40 | 0,33 |
| TYT Matematik | %13,2 | 40 | 0,33 |
| TYT Sosyal | %6,8 | 20 | 0,34 |
| TYT Fen | %6,8 | 20 | 0,34 |
| AYT Matematik | %30 | 40 | 0,75 |
| AYT Fizik | %10 | 14 | 0,71 |
| AYT Kimya | %10 | 13 | 0,77 |
| AYT Biyoloji | %10 | 13 | 0,77 |
TYT'de soru başına pay dört testte de aşağı yukarı eşit; AYT SAY testlerinde ise bir soru, TYT'deki bir sorunun kabaca iki katından fazla pay taşıyor. Bu yüzden AYT'ye giren biri için AYT sorusu başına çaba verimi yüksek; ama temel sağlam değilse AYT konuları da kapanmıyor.
Hedef dağılımını görev listesine çevir, ders bazlı netini izle: Udeway deneme grafiği ve günlük görevler Android'de ücretsiz. Google Play'den indir.
Google Play'den Ücretsiz İndirÖrnek dağılım: Toplam 80 net hedefi (TYT)
Hedef 80 net olsun. Aşağıdaki iki örnek profil, aynı 80 neti iki farklı biçimde kuruyor:
| Test | Soru | Profil A: Sözel eğilimli | Profil B: Sayısal eğilimli |
|---|---|---|---|
| Türkçe | 40 | 34 | 28 |
| Sosyal | 20 | 15 | 10 |
| Matematik | 40 | 22 | 32 |
| Fen | 20 | 9 | 10 |
| Toplam | 120 | 80 | 80 |
İki profilde de toplam aynı, ama kaynak farklı. Hedefini belirlerken kendi güçlü derslerini referans al ve zayıf dersin için bir taban belirle: Hiçbir dersin neti ortalamanın çok altında kalmasın.
Hedefi dağıtma yöntemi
| Adım | Ne yapılır? |
|---|---|
| 1 | Son 3 denemenin ders bazlı ortalamasını çıkar |
| 2 | Her ders için doğruluk oranını hesapla (net ÷ soru sayısı) |
| 3 | Hedef toplam neti belirle |
| 4 | Hedef ile mevcut toplamın farkını bul |
| 5 | Farkı derslere dağıt: en yüksek ağırlık ve en çok boşluk olana daha fazla |
| 6 | Dağıtımı her iki haftada güncelle |
Dağıtımda iki ilke: Güçlü dersten kolayca artış beklemek zor, zayıf dersten beklenen artış gerçekçi olmalı. Bunun yerine "her derste biraz" yaklaşımı yerine "iki derste belirgin" yaklaşımı genellikle daha sürdürülebilir.
SAY için örnek AYT dağılımı
| AYT testi | Soru | Hedef net (örnek) | Doğruluk |
|---|---|---|---|
| Matematik | 40 | 28 | %70 |
| Fizik | 14 | 8 | %57 |
| Kimya | 13 | 8 | %62 |
| Biyoloji | 13 | 9 | %69 |
| Toplam | 80 | 53 | %66 |
Örnek bir tablo; hedef sınavın zorluğuna göre değişir. Sütun doğruluk oranı, zor derslerde gerçekçi bir taban belirlemeni sağlar.
Hedefi puana çevirmek
Net hedefini puana çevirmek için net tek başına yetmez; çünkü puan standart puan üzerinden o yılın sınavına göre hesaplanır. Bu yüzden "80 net kaç puan?" sorusunun sabit cevabı yok. Yaklaşım için YKS Puan Hesaplama ve Bu Netlerle Nereye Girerim? yazılarına bak; ücretsiz Bu Netlerle Nereye Giderim? aracı da netine göre tahmini bölümler gösterir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Çözüm |
|---|---|
| Tüm dersleri eşit saymak | Test ağırlıklarını hesaba kat |
| Zayıf dersi tümden bırakmak | Taban hedef koy |
| Toplam hedef koyup dağıtmamak | Ders bazlı hedefi yaz |
| Hedefi bir kez yazıp bırakmak | İki haftada bir güncelle |
Hedefi iki haftada bir güncelle
Hedef dağılımı bir kez yazıp bırakırsan, ilk iki haftadan sonra gerçeklikten kopar. Her iki haftada bir şu üç soruyu cevapla: Hangi ders hedefin gerisinde kaldı? Hangi derste hedefi aşmak kolay oldu? Sınava kalan süre değişti mi? Cevaplara göre dağılımı yeniden kur; örneğin matematikte hedefin üstüne çıktıysan ve fen geride kaldıysa, bir sonraki iki haftanın süre payını fene kaydır.
Bu güncelleme için bir tablo yeter: sütunlar "ders, hedef net, son üç deneme ortalaması, fark, bir sonraki hamle". Tabloyu dolduran kişi, plan yapan kişiye dönüşür; sayı tabloya yazıldığı anda belirsiz kaygı yerini somut bir iş listesine bırakır.
Udeway ile ders bazlı hedef
Udeway'de denemelerini ders bazlı kaydederek her dersin net eğilimini grafikte görebilir, hedeflerini günlük görevlere dönüştürebilir, ders bazlı çalışma süresi kaydıyla zamanını hedeflere göre ayarlayabilirsin. Zayıf konu listesi hangi dersin hangi konusundan net kaybettiğini gösterir. Netlerini 4 yanlış 1 doğruyu götürür kuralıyla hesaplamak için TYT-AYT Net Hesaplama aracı ücretsiz.
Sık sorulan sorular
Hayır; Türkçe ve matematik testlerin ağırlığı birlikte üçte iki civarında, sosyal ve fen birer altıda. Yine de her testin puana katkısı var.
Ağırlık ve soru sayısına göre kaba bir hesapla, SAY'da AYT sorusu TYT sorusunun iki katından fazla pay taşıyor; ama puan standart puanla hesaplandığı için bu kesin oran değil.
Önce hedef bölümün önceki yıl sıralamasına bak, sonra kendi mevcut netlerinle farkı hesapla. Detaylar için Bu Netlerle Nereye Girerim? yazısına bak.
İlgili İçerikler
Denemelerini ders ders kaydet, net gelişimini grafikte gör. Udeway zayıf konularını senin için çıkarır.
Udeway'i Ücretsiz Dene