MEB'in değerlendirme raporuna göre öğrencilerin MEBİ'de en çok beğendiği iki bölüm Çıkmış Sorular (%84,9) ve Soru Çöz (%78,9). Bu çok anlamlı, çünkü sınav hazırlığında en verimli iş soru çözmek. Ama bir şartla: Yanlış yaptığın soruyu bir daha görmüyorsan, aynı yanlışı sınavda da yapma ihtimalin yüksek. Bu yazıda MEBİ'de çözdüğün sorulardan en çok verimi almak için yanlış defterini nasıl tutacağını anlattık.
Yanlış defteri neden işe yarar?
Yanlış defteri iki güçlü öğrenme ilkesini birleştirir:
- Kendini sınama (aktif hatırlama): Soruyu cevabına bakmadan yeniden çözmeye çalışmak, bilgiyi okuyarak tekrar etmekten çok daha kalıcıdır.
- Aralıklı tekrar: Aynı soruya birkaç gün, sonra birkaç hafta arayla dönmek, unutmayı yavaşlatır.
Öğrenme tekniklerini karşılaştıran kapsamlı bir derleme (Dunlosky ve arkadaşları, 2013), bu iki yöntemi en etkili teknikler arasında sayıyor. Ayrıntılar için Aktif Hatırlama ve Aralıklı Tekrar yazılarımıza bakabilirsin.
Hangi soru deftere girer?
Her yanlışı deftere yazarsan defter bir haftada şişer ve bırakırsın. Seçici ol:
| Soru durumu | Deftere girer mi? | Neden? |
|---|---|---|
| Konuyu bilmediğim için yanlış | Evet | Konu eksiğini gösteriyor, mutlaka tekrar edilmeli |
| Bildiğim halde dikkatsizlikten yanlış | Evet, kısa notla | Tekrarlayan dikkat hatası bir kalıptır |
| Süre yetmediği için boş | Evet, süre etiketiyle | Hız sorunu ayrı çalışılır |
| Şansla doğru yaptığım | Evet | Doğru görünen ama bilinmeyen soru en tehlikelisidir |
| Bildiğim ve emin olarak doğru yaptığım | Hayır | Tekrar etmeye gerek yok |
Şansla doğru satırı çoğu öğrencinin atladığı satırdır. MEBİ'de soruyu çözerken emin olmadığın soruların yanına küçük bir işaret koy; analizde onları da deftere al.
Her soruya 4 etiket
| Etiket | Örnek | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| Ders ve konu | Fizik - Basınç | Hangi konuda biriktiğini görmek |
| Hata türü | Bilgi / dikkat / süre / soru tipi | Ne çalışacağını belirlemek |
| Kaynak | MEBİ Çıkmış Sorular, 2024 | Benzer soruları bulmak |
| Tekrar tarihi | 1 gün, 1 hafta, 1 ay sonra | Aralıklı tekrar takvimi |
Tekrar takvimi
| Tekrar | Ne zaman? | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| 1. tekrar | Ertesi gün | Soruyu çözüme bakmadan yeniden çöz |
| 2. tekrar | 1 hafta sonra | Doğru yaptıysan bir sonraki aşamaya geç |
| 3. tekrar | 1 ay sonra | Yine doğruysa defterden "öğrenildi" diye çıkar |
| Yanlışsa | Herhangi bir aşamada | Başa dön, MEBİ'deki video çözümünü yeniden izle |
MEBİ ile yanlış defteri: Pratik akış
- MEBİ'de soru çöz (Soru Çöz ya da Çıkmış Sorular). Emin olmadıklarını işaretle.
- Yanlış ve işaretli soruların video çözümünü izle. Sadece onların; doğru ve emin olduklarının değil.
- Deftere al: Sorunun fotoğrafı ya da kısa özeti, doğru çözümün tek cümlelik anahtarı ve dört etiket.
- Tekrar tarihini yaz. Ertesi günün ilk 15 dakikası dünün yanlışlarına ayrılır.
- Ayda bir defteri tara: Hangi konu ve hangi hata türü en çok birikmiş? O konu, ayın zayıf konusudur.
Kâğıt defter mi, dijital mi?
| Yöntem | Avantajı | Dezavantajı |
|---|---|---|
| Kâğıt defter | Yazarken düşünürsün, ekran yok | Tekrar tarihlerini takip etmek zor |
| Fotoğraf albümü | Hızlı | Etiket ve tekrar yok, kaybolur |
| Tablo (Excel, E-Tablolar) | Filtrelenebilir, ücretsiz | Kurulum ve disiplin ister |
| Uygulama | Hatırlatma ve istatistik | Doğru uygulamayı seçmek gerek |
Düzenli tutabildiğin yöntem en iyisidir. Başlangıçta kâğıt defter + haftalık tablo çok iyi çalışır.
Udeway nerede devreye giriyor?
Burada açık konuşalım: Udeway'de şu an soruların fotoğrafını saklayan ayrı bir yanlış defteri bölümü yok. Ama yanlış defterinin en zor iki parçası olan "hangi konuda biriktiğini görmek" ve "tekrarı gerçekten yapmak" tam olarak Udeway'in güçlü olduğu yerler:
- Denemelerini ders bazında kaydettiğinde Udeway zayıf konularını öne çıkarıyor. Yanlış defterinin aylık taramasını sen yapmadan önce uygulama sana söylüyor.
- Tekrar tarihlerini günlük görev olarak ekliyorsun ("Basınç: dünkü 4 yanlış, 15 dakika"). Görev listesi ve seri takibi, tekrarın unutulmasını engelliyor.
- Tekrarları pomodoro ile yaptığında hangi derse ne kadar zaman ayırdığın da kayda geçiyor.
Defter senin elinde, düzen Udeway'de.
Sık sorulan sorular
Hayır. Bilgi eksiği, tekrarlayan dikkat hatası, süre sorunu ve şansla doğru yapılan soruları yaz. Emin olarak doğru yaptığın soruları yazma; defter şişer ve bırakırsın.
Günde 15-20 dakika yeterli. En iyi zaman günün ilk çalışma bloğunun başı: Dünün yanlışları hâlâ tazeyken.
İkisi de. Çıkmış sorular sınavın tarzını ve hangi konuların sık geldiğini gösterir; yeni sorular ise ezber değil anlama gerektirir. Konu dağılımı için çıkmış soru dağılımı aracımıza bakabilirsin.
İlgili İçerikler
Deneme takibi, günlük görevler ve pomodoro tek uygulamada. Udeway'in temel özellikleri ücretsiz.
Udeway'i Ücretsiz Dene