Matematikte en sık yapılan stratejik hata, konuları kitabın sırasına ya da "hangisi kolay görünüyorsa" ona göre seçmek. Oysa matematik, tuğla tuğla örülen bir yapı: Bir konunun altında onu taşıyan başka konular var. Altındaki konu çürükse üstüne ne koyarsan koy çatlıyor. Bu yüzden sıfırdan başlayan biri için doğru soru "hangi konuyu çalışayım?" değil, "hangi konu hangi konunun temeli?" olmalı. Bu yazıda TYT matematiğinin konu bağımlılık haritasını, altı aşamalı bir çalışma sırasını ve her aşamada neyi kontrol etmen gerektiğini anlatıyoruz. Temel çok eksikse daha uzun bir geriye dönüş planı için TYT Matematik Temeli Olmayanlar Ne Yapmalı? yazısına bak.
Bağımlılık mantığı
Bir konuyu çalışırken takıldığında nedeni genelde konunun kendisi değil, altındaki bir konudur. Örneğin "denklem çözemiyorum" şikâyeti çoğu zaman rasyonel sayı ve işlem önceliği eksiğinden gelir; "problem çözemiyorum" ise denklem kurma ve oran-orantı zayıflığıdır. Tabloda sol sütundaki konu sağdaki konuların temeli:
| Temel konu | Üzerine kurulan konular |
|---|---|
| Dört işlem, sayı kümeleri, işlem önceliği | Hemen her konu |
| Bölünebilme, EBOB-EKOK | Rasyonel sayılar, problemler (işçi-havuz, hareket) |
| Rasyonel sayılar ve ondalık gösterim | Oran-orantı, yüzde, denklem, problemler |
| Üslü ve köklü ifadeler | Denklem, eşitsizlik, fonksiyonlar, ileri konular |
| Çarpanlara ayırma | Denklem çözme, eşitsizlik, sadeleştirme |
| Denklem kurma ve çözme | Tüm problemler, fonksiyon, eşitsizlik |
| Oran-orantı | Yüzde, karışım, hareket, işçi-havuz problemleri |
| Fonksiyon | AYT konularının büyük bölümü |
Bu tabloyu kendi eksiklerini bulmak için kullan: Takıldığın konunun temel sütununda hangi konu varsa onu önce kontrol et.
6 aşamalı çalışma sırası
| Aşama | Konular | Neden bu sırada? |
|---|---|---|
| 1. Sayı temeli | Temel kavramlar, sayı basamakları, işlem önceliği, bölünebilme, EBOB-EKOK | Her şeyin altyapısı |
| 2. Kesir ve oran | Rasyonel sayılar, ondalık, oran-orantı, yüzde | Problemlerin ham maddesi |
| 3. Cebirsel araçlar | Üslü, köklü, çarpanlara ayırma, mutlak değer | Denklem ve eşitsizliğin aracı |
| 4. Denklem ve eşitsizlik | Birinci derece denklem, eşitsizlik, denklem sistemleri | Probleme geçişin kapısı |
| 5. Problemler | Sayı, yaş, yüzde, kâr-zarar, işçi-havuz, hareket, karışım | Testin en büyük bölümü |
| 6. Kalan konular | Kümeler, fonksiyon, sayma-olasılık, tablo-grafik, geometri | Ağırlık dağılımına göre sıra |
Geometriyi ayrı bir yol olarak düşün: Açı ve üçgen konuları cebirden bağımsız ilerleyebilir, bu yüzden haftanın bir gününü ona ayırarak paralel yürütebilirsin. Aşamalar arası geçişte kural: Bir aşamanın sorularında yüzde yetmişin üstünde doğruluğa ulaşmadan bir sonraki aşamaya geçme.
Konu sırasını görev listene çevir, aşama geçişlerini ölç: Udeway günlük görevler, zayıf konu takibi ve ders bazlı grafik Android'de ücretsiz. Google Play'den indir.
Google Play'den Ücretsiz İndirAşama kontrol soruları
Her aşamanın sonunda kendine küçük bir mini test uygula; testin amacı geçmek değil, nerede takıldığını bulmak:
| Aşama | Mini test | Takılırsan |
|---|---|---|
| 1 | 20 soru: işlem önceliği, bölünebilme, EBOB-EKOK | Hata yaptığın alt konuya dön |
| 2 | 20 soru: kesir işlemleri, oran, yüzde | Kesir işlemlerini yeniden çalış |
| 3 | 20 soru: üslü-köklü, çarpanlara ayırma | Kuralları örnekle yeniden öğren |
| 4 | 20 soru: birinci derece denklem ve eşitsizlik | Denklem kurma yöntemini adım adım uygula |
| 5 | Her problem türünden 5 soru | Takıldığın problem türüne ayrı blok |
| 6 | Konu başına 10 soru | Konuya göre kısa bloklar |
Mini testlerin sonucunu doğruluk oranı olarak kaydet. Konu bazlı takip için ücretsiz Konu Takip Çizelgesi aracı konuları işaretlemene yarar; çıkmış soru ağırlığına göre sıra için Çıkmış Sorulardan Konu Önceliği Belirlemek yazısına bak.
Her konuda aynı beş adım
Konu hangisi olursa olsun öğrenme döngüsü benzer:
| Adım | Ne yapılır? | Süre |
|---|---|---|
| 1 | Konunun kısa özetini oku ya da izle | 20-30 dk |
| 2 | 3-4 örnek soruyu çözümüyle birlikte incele | 20 dk |
| 3 | Aynı tipte soruları kendin çöz | 30-40 dk |
| 4 | Yanlışları kaydet, nedenini yaz | 10-15 dk |
| 5 | Ertesi gün 10 soruyla tekrar test et | 15 dk |
Altıncı aşamaya kadar bu döngüyü yüzlerce kez tekrar edeceksin. Döngünün kalbi üçüncü adım: Kendin çözmeden öğrenme gerçekleşmez. Videoyu izleyip "anladım" demek ile soruyu kendi başına çözmek farklı şeylerdir; matematikte sınav günü yalnızca ikincisi puan getirir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Çözüm |
|---|---|
| Sevdiği konudan başlamak | Temel konuyu bağımlılık tablosundan bul |
| Temeli bitirmeden problemlere atlamak | Aşama geçiş kuralını uygula (yüzde 70 doğruluk) |
| Sadece video izlemek | Her videodan sonra 20-30 soru çöz |
| Geometriyi sona bırakmak | Haftada bir gün paralel yürüt |
| Yanlışı çözümden okuyup geçmek | Yanlışı kendi cümlenle yeniden çöz |
| Hız kaygısı | Önce doğruluk, sonra hız |
Sıfırdan başlayanın moral rehberi
Sıfırdan başlamak utanılacak bir durum değil. Matematik, geçmişte yaşanan olumsuz deneyimlerle birleşince bir ön yargıya dönüşebiliyor: "Ben matematiği yapamam." Oysa matematik yeteneğinden çok, doğru sırayla ve düzenli çalışmaya bağlı bir alan. Küçük kazanımları görünür kılmak moral için kritik: Her aşamayı bitirince bir işaret koy, haftalık doğruluk oranını grafikte gör. Netin ilk haftalarda yavaş artması normaldir; temel kapandıkça artış hızlanır. Altı hafta sonrası hedefler için TYT Matematikte 15 Netten 30 Nete yazısındaki programı kullanabilirsin.
Udeway ile ilerleme
Udeway'de konu sırasını günlük görevlere bölebilir, her aşama için ders bazlı çalışma süresi kaydı tutabilir, haftalık plan görünümünde matematik ve diğer dersleri dengeleyebilirsin. Zayıf konu takibi, mini testlerde hangi konuya geri dönmen gerektiğini ortaya koyar. Seri ve rozet sistemi düzenli çalışmayı ödüllendirir, çalıştıkça büyüyen karakter küçük ilerlemeleri görünür kılar. Netlerini hızla çıkarmak için ücretsiz TYT-AYT Net Hesaplama aracı hazır.
Sık sorulan sorular
Sayı temelinden: Dört işlem, işlem önceliği, bölünebilme, EBOB-EKOK. Sonra kesir ve oran, ardından cebirsel araçlar ve denklem. Problemler bu zincirin sonunda gelir.
Cebirle paralel, haftada bir günle başlayabilirsin. Açı ve üçgen konularıyla başla; ileri konuları sona bırak.
Zararlı değil ama verimsiz: Problemde takıldığın yerin nedeni genelde altındaki konudur. Önce temeli kapatıp sonra problemlere geçmek zamanı kısaltır.
İlgili İçerikler
- TYT Matematik Temeli Olmayanlar Ne Yapmalı?
- TYT Matematik Nasıl Çalışılır?
- Matematik Formülleri Nasıl Ezberlenir?
Deneme takibi, günlük görevler ve pomodoro tek uygulamada. Udeway'in temel özellikleri ücretsiz.
Udeway'i Ücretsiz Dene