Eşit ağırlık (EA), YKS'nin en "ortada duran" puan türü: Ne tam sayısalcı ne tam sözelci olan adayların sığındığı, hukuk, psikoloji, işletme, uluslararası ilişkiler, yönetim bilişim sistemleri gibi çok talep gören programların kapısı. Bu kalabalık yüzünden EA sıralamaları her yıl tartışma konusu: "Bu yıl EA şişti mi?", "Hukuk sıralaması kaydı mı?" gibi sorular tercih döneminin ilk günlerinde hızla yayılıyor. Aşağıda EA sıralamalarının neden oynak olduğunu, hangi etkenlerin kaymayı tetiklediğini ve kendi sıranı tahmin etmek yerine nasıl yorumlayacağını ÖSYM'nin açıkladığı hesaplama mantığıyla anlatıyorum.
EA puanı nasıl oluşuyor?
2026-YKS kılavuzunda EA puan türünün ağırlıkları şöyle: TYT %40, AYT Matematik %30, AYT Türk Dili ve Edebiyatı %18, AYT Tarih-1 %7 ve AYT Coğrafya-1 %5. TYT'nin kendi içindeki dağılımı Türkçe %33, Temel Matematik %33, Sosyal Bilimler %17, Fen Bilimleri %17. İkisini birleştirince matematik (TYT + AYT) yaklaşık %43, Türkçe ve edebiyat yaklaşık %31 pay alıyor.
| Alan | EA puanındaki yaklaşık toplam ağırlık |
|---|---|
| Matematik (TYT + AYT) | ~%43 |
| Türkçe ve edebiyat | ~%31 |
| Tarih-1 + Coğrafya-1 | %12 |
| TYT Sosyal ve Fen | ~%14 |
Bu dağılım EA'nın karakterini belirliyor: Adayların büyük kısmı sözel güçlü ama matematikte orta düzeyde; bu yüzden matematik neti sıralamada büyük fark yaratıyor. Hukuk için ayrıntılı çalışma planı: Eşit Ağırlık Öğrencileri İçin Hukuk Kazanma Rehberi.
Kayma ve yığılma: Aynı olgunun iki yüzü
EA sıralamaları iki farklı nedenle değişiyor:
| Kavram | Anlamı | Etkisi |
|---|---|---|
| Kayma | Bir programın başarı sırasının yıldan yıla yukarı ya da aşağı hareket etmesi | Aynı puan farklı sıraya karşılık gelir |
| Yığılma | Belirli bir puan aralığında çok sayıda adayın toplanması | Küçük puan farkı büyük sıra farkı yaratır |
Kaymanın nedenleri kılavuzda sayılıyor: Yeni açılan ya da kapanan programlar, puan türü değişiklikleri, kontenjan artışı ya da azalışı, kabul koşullarındaki değişiklikler, ek puan alabilecek öğrenci sayısındaki değişim, alan ya da yakın alanlarda yeni programlar ve öğrenim ücretlerindeki değişiklikler. Yığılma ise sınavın zorluk dağılımından kaynaklanıyor: Standart puanlar ortalaması 50, standart sapması 10 olacak şekilde hesaplandığı için çok kolay bir sınavda neredeyse tüm iyi adaylar yüksek puan bölgesinde toplanıyor ve birkaç puan fark binlerce sıra fark yaratıyor. Yığılma kavramı için Sıralama Yığılması ve Kayması Tercihleri Nasıl Etkiler? yazısına bak.
EA ile girilen popüler programlar
EA puan türüyle öğrenci alan programlar geniş bir yelpazede yer alıyor. Bu programların çoğunda tek tek sıralama beklentileri değişse de, kılavuzdaki başarı sırası şartları sabit kalıyor:
| Program grubu | Not |
|---|---|
| Hukuk | Başarı sırası şartı: en düşük 100 bininci (EA) |
| Psikoloji, sosyoloji, felsefe | Sosyal bilimler; EA/SÖZ karışık olabilir; programın puan türünü kılavuzdan kontrol et |
| İşletme, iktisat, maliye, YBS | EA ağırlıklı; ayrıntı için İşletme, İktisat, Maliye |
| Uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi | Uluslararası İlişkiler |
| Öğretmenlik (bazı alanlar) | Başarı sırası şartı en düşük 300 bininci (ilgili puan türünde) |
Programların hangi puan türüyle öğrenci aldığı Tablo 4'ün "puan türü" sütununda yazıyor; bazı programlar yıl içinde puan türü değiştirebiliyor (kılavuzda (* * * *) işaretiyle gösterilir).
Netlerini hedef EA programlarla karşılaştır: Udeway'in ücretsiz simülatörü; çalışmanı telefonundan yönetmek için Udeway uygulaması Android'de ücretsiz.
Google Play'den Ücretsiz İndirSıranı tahmin etmek yerine yorumlama yöntemi
Kimse bir sonraki yılın EA sıralamasını kesin bilemez; ama önceki yıllardan bir çerçeve çıkarabilirsin:
| Adım | Ne yapılır? |
|---|---|
| 1 | Hedef programın son 3 yılın başarı sırasını kılavuzdan ve YÖK Atlas'tan topla |
| 2 | Kontenjan değişimini not et (artış taban sırayı geriye iter, azalış öne çeker) |
| 3 | Puan türü değişikliği ve yeni açılan benzer programlara bak |
| 4 | Kendi başarı sıranı, sınav sonucundan sonra ÖSYM'nin açıkladığı sonuç belgesinden al |
| 5 | Bu yılki sıranı, hedef programın son yıllardaki aralığıyla karşılaştır |
| 6 | Sıran aralığın içindeyse "hedef", dışındaysa "hayal" ya da "güvenli" bölgeye yerleştir |
Bu sistem, belirsizliği ortadan kaldırmıyor ama listeni sağlam bir mantıkla kurmanı sağlıyor. YKS Tercih Yaparken Kendi Sıralama Aralığımız Ne Olmalı? yazısında bölge mantığı ayrıntılı.
Kontenjan etkisi: Bir örnek mantığı
Bir programın kontenjanı arttığında aynı puanla daha çok aday yerleşebiliyor, dolayısıyla taban başarı sırası genellikle geriye (daha büyük sayıya) gidiyor; kontenjan azalınca ters etki oluyor. Bu etkiyi görmek için kılavuzdaki genel kontenjan sütununa ve bir önceki yılla farkına bak. Ayrıntı için Kontenjanı Değişen Bölümlerde Tercih Stratejisi yazısını oku.
EA adayı için tercih stratejisi
| Durum | Strateji |
|---|---|
| Matematiğin güçlü | Hukuk, psikoloji gibi popüler programlarda rekabet avantajın var; yüksek hedef koy |
| Matematiğin zayıf | Sözel ağırlıklı alanlarda net yap; ama matematiğin toplam ağırlığı yüksek olduğundan zayıf konu kapatma yine önemli |
| Hedef programın puan türü SÖZ ya da EA olabilir | Hangi puan türüyle yerleşeceğini kılavuzdan doğrula |
| Hukuk hedefi | 100 bininci başarı sırası şartı var; hedefin altında kalmamak için hayal-hedef-güvenli dengesi kur |
Udeway ile EA hazırlığı ve analizi
EA, matematik ve sözel dersleri dengelemeyi gerektiriyor; bu dengeyi görmek için Udeway'de ders bazlı deneme grafiği işine yarıyor: Hangi derste net kaybettiğini grafikte görüp planı ona göre kurabilirsin. Haftalık plan görünümü ve günlük görevler matematik ile edebiyat bloklarını dengeli dağıtmanı sağlıyor. Web tarafında Bu Netlerle Hangi Üniversiteye Giderim? aracı EA netlerinle hedef bölümlere yaklaşımını gösteriyor; Rakip Eleme Simülatörü ise netinin Türkiye genelinde kaç kişiyi geçtiğini veriyor.
Sık sorulan sorular
Her yıl aday sayısı ve sınav zorluğu değiştiği için sıralamalar kayabiliyor; bu yıla özgü kesin bir yorum için sonuç açıklandıktan sonra ÖSYM'nin yayımladığı sayısal bilgilere bak.
Tablo 4'te puan türü sütunu "EA" olan programlara ve genel olarak puan türünün uyduğu diğer programlara; kılavuzdaki başarı sırası şartlarını kontrol et.
Mümkün, ama matematiğin toplam ağırlığı yaklaşık %43 olduğundan matematik netinde ilerleme doğrudan sıralamaya yansır.
İlgili İçerikler
- YKS Puan Türleri: SAY, EA, SÖZ, DİL
- Hukuk Fakültesi Rehberi
- Tercih Yaparken Puan mı Sıralama mı Önemli?
Denemelerini ders ders kaydet, net gelişimini grafikte gör. Udeway zayıf konularını senin için çıkarır.
Udeway'i Ücretsiz Dene