Sekizinci sınıf öğrencisinin ve velisinin en sık sorduğu soru: "Şu liseye girmek için kaç net lazım?" Cevap tek bir sayı değil, ama tahmin etmenin sistemli bir yolu var. LGS'de puan, netlerin doğrudan toplamı değil; derslerin katsayıları ve standart puan hesabıyla belirleniyor. Bu yüzden "450 puan için 80 net" gibi kesin iddialar yanıltıcı olabilir. Bu yazıda LGS'nin net kuralını, ders katsayılarını, soru dağılımını ve hedef liseden geriye doğru net hedefi çıkarma yöntemini anlatıyoruz. Net hesabı için ücretsiz LGS Net Hesaplama aracı hazır.
Önce net kuralı: 3 yanlış 1 doğruyu götürür
LGS'de yanlış cevabın cezası YKS'den farklı. LGS'de her üç yanlış bir doğru cevabı götürür:
| Sınav | Net formülü |
|---|---|
| YKS (TYT, AYT) | Doğru − Yanlış ÷ 4 |
| LGS | Doğru − Yanlış ÷ 3 |
Yani LGS'de yanlışın bedeli daha yüksek. Bu fark, boş bırakma ve işaretleme stratejisini etkiler: Dört şıklı LGS'de 3 yanlış 1 doğruyu götürdüğü için rastgele işaretlemenin beklenen kazancı sıfırdır; şık elemek ise işaretlemeyi mantıklı hale getirir. Konunun ayrıntısı için LGS Konuları ve Soru Dağılımı yazısındaki bölüme bak.
Sınavın yapısı
LGS iki oturumdan oluşuyor: sözel ve sayısal. Toplam 90 soru:
| Bölüm | Ders | Soru | Katsayı |
|---|---|---|---|
| Sözel (50 soru, 75 dk) | Türkçe | 20 | 4 |
| Sözel | T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük | 10 | 1 |
| Sözel | Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi | 10 | 1 |
| Sözel | Yabancı Dil | 10 | 1 |
| Sayısal (40 soru, 80 dk) | Matematik | 20 | 4 |
| Sayısal | Fen Bilimleri | 20 | 4 |
Katsayılar toplamı 15; bunun 12'si Türkçe, Matematik ve Fen Bilimlerinde. Yani bu üç dersin puandaki payı çok büyük; diğer üç ders daha küçük ağırlık taşıyor ama ihmal edilebilecek kadar küçük değil. Katsayı değerlerini her yıl MEB'in yayımladığı kılavuzdan doğrulamak gerekir; bu yazıdaki bilgi güncel kılavuza göre kontrol edilmeli.
Puan nasıl oluşuyor?
Süreç netten puana doğrudan gitmiyor:
| Basamak | Ne olur? |
|---|---|
| 1. Net | Her ders için Doğru − Yanlış ÷ 3 |
| 2. Standart puan | Her dersin neti, o yılın öğrencilerinin ortalama ve standart sapmasına göre dönüştürülür |
| 3. Katsayı | Standart puanlar ders katsayılarıyla ağırlıklandırılır |
| 4. Puan | Sonuç 100-500 aralığına ölçeklenir |
Bu süreçte sınavın zorluğu ve öğrencilerin genel başarısı puanı etkiler. Aynı net, zor bir sınavda daha yüksek, kolay bir sınavda daha düşük puan verebilir. Bu yüzden "450 puan için şu kadar net" demek, belirli bir yılın sınavına özgü ve her yıl değişen bir cümle. Net-puan ilişkisinin mantığı YKS Puan Hesaplama yazısındaki gibi çalışıyor.
Hedef liseden net hedefine
Kesin net yerine yöntem kullan:
| Adım | Ne yapılır? |
|---|---|
| 1 | Hedef liseleri belirle (3-5 okul), MEB'in yayımladığı önceki yıl taban puanlarına ve yüzdelik dilimlere bak |
| 2 | Hedef puan bandını çıkar (örneğin son yılın tabanı ve üstü) |
| 3 | O puan bandına karşılık gelen net bölgesini geçmiş yılların verileri ve deneme sonuçlarıyla tahmin et |
| 4 | Net hedefini derslere dağıt; Türkçe, Matematik ve Fen'e daha fazla ağırlık ver |
| 5 | Her iki haftada bir hedefi gözden geçir |
Liselerin yerleştirme yöntemleri (merkezî yerleştirme ve yerel yerleştirme) farklı çalıştığı için LGS Yerel Yerleştirme yazısına da bak.
Netlerini ders ders kaydet, hedef grafikle izle: Udeway deneme takibi LGS için de çalışıyor, temel özellikler ücretsiz. Google Play'den indir.
Google Play'den Ücretsiz İndirKatsayıya göre çalışma önceliği
Üç ana dersin ağırlığı büyük olduğu için çalışma zamanını da buna göre dağıt; ama diğer dersleri bırakma:
| Ders grubu | Önerilen yaklaşım |
|---|---|
| Türkçe, Matematik, Fen | Çalışma süresinin ağırlıklı kısmı; her gün düzenli |
| İnkılap, Din, Yabancı Dil | Haftalık düzenli tekrar, kısa ve sık |
| Yeni nesil sorular | Her derste haftada birkaç yığın |
Ders bazlı çalışma yöntemleri için LGS Matematik Nasıl Çalışılır?, LGS Fen Bilimleri Nasıl Çalışılır? ve LGS Türkçe Nasıl Çalışılır? yazılarına bak.
Hata bütçesi ve boş bırakma
LGS'de yanlış cezası yüksek olduğu için bilinmeyen sorularda strateji önemli:
| Durum | Yaklaşım |
|---|---|
| Hiçbir şık eleyemediysen | Boş bırakmak risksiz |
| İki şık eleyebildiysen | İşaretleme daha mantıklı hale gelir |
| Zaman azken | Önce kolay ve orta soruları bitir |
Bu kararları denemelerde dene ve sonuçlarını kaydet. Deneme sonrası analiz için Deneme Sınavı Analizi Nasıl Yapılır? yazısı yöntem sunuyor.
Veli için notlar
Hedef puanı çocuğun motivasyonunu kırmadan konuşmak önemli. Sayıyı bir hüküm değil bir yön olarak sun; haftalık küçük hedeflerle ilerlemeyi göster. Veliler İçin LGS Takibi ve Evde LGS Hazırlık Rutini yazıları pratik öneriler veriyor.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Çözüm |
|---|---|
| LGS'de de 4 yanlış 1 doğru sanmak | LGS'de 3 yanlış 1 doğruyu götürür |
| Yalnızca ana derslere odaklanıp diğerlerini bırakmak | Küçük ağırlıklı dersler de puana katkı sağlar |
| Tek bir net hedefi aramak | Hedef liselerden bir band çıkar |
| Yayın denemelerinin puanını kesin saymak | Aday kitlesi farklı, yön göstergesi olarak kullan |
| Net-puan ilişkisinin sabit olduğunu düşünmek | Her yıl yeniden hesaplanır |
Son 8 haftalık LGS planının iskeleti
Sınava sekiz hafta kala planını şu üç aşamaya bölmek, çoğu öğrenci için sürdürülebilir bir yapı sunar:
| Hafta | Odak | Ölçüt |
|---|---|---|
| 1-2 | Zayıf konu taraması, katsayısı yüksek derslerde eksik kapatma | Konu durum tablosu |
| 3-5 | Yeni nesil soru pratiği, haftada bir tam deneme | Ders bazlı net eğilimi |
| 6-7 | Zaman yönetimi, sözel ve sayısal oturum provası | Bitirme süresi ve boş sayısı |
| 8 | Hafif tekrar, uyku düzeni, sınav günü rutini | Sakinlik |
Her denemeyi analiz etmek, deneme çözmekten daha değerli. Sınava yakın dönemde yeni konu açmak yerine yanlış defterinden tekrar etmek hata tekrarını azaltır.
Udeway ile hedef takibi
Udeway'de LGS denemelerini ders bazlı kaydedebilir, net grafiğinden hangi dersin yükseldiğini görebilir, zayıf konu listesinde tekrar eden eksikleri takip edebilirsin. Günlük görev ve haftalık plan, hedef netleri çalışma blokları haline getirmene yardım eder. Sınava kalan günü Sınav Geri Sayım aracıyla izleyebilirsin; rehberli nefes egzersizleri ve mood takibi sınav kaygısının yönetilmesine destek olur.
Sık sorulan sorular
Sabit bir sayı yok; puan o yılın standart puanlarıyla hesaplanır. Hedef liseden geriye doğru bir net bandı çıkarmak daha güvenilir.
Her üç yanlış bir doğruyu götürür: Net = Doğru − Yanlış ÷ 3.
Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri 4; İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve Yabancı Dil 1 katsayıya sahip. Güncel kılavuzdan teyit et.
İlgili İçerikler
Denemelerini ders ders kaydet, net gelişimini grafikte gör. Udeway zayıf konularını senin için çıkarır.
Udeway'i Ücretsiz Dene