Çocuğunuzun ders kitabı değişti, öğretmen "öğrenme çıktısı" diyor, veli toplantısında "beceriler çerçevesi" duydunuz. Bunların hepsi Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin parçası. Bu yazıda modelin ne olduğunu, hangi sınıfları kapsadığını ve öğrenci ile veli için pratikte ne anlama geldiğini resmî kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.
Maarif Modeli Nedir?
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, kısaca TYMM, Millî Eğitim Bakanlığı'nın öğretim programlarını tek bir bütüncül yaklaşım altında toplayan çerçevesidir. Daha önce her ders programı kendi içinde kazanım listesi olarak düşünülürken, yeni modelde programlar ortak bir öğrenci profili, ortak bir beceriler çerçevesi ve ortak bir değerler yaklaşımı üzerine oturuyor.
Bakanlığın genel bakış sayfasında modelin temel iddiası şöyle özetleniyor: öğretim programlarının temel yaklaşımı, öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Beceriler Çerçevesi gibi bileşenler ayrı ayrı ele alınan başlıklar değil, birbirine bağlı bir bütündür. Yani bir matematik dersindeki problem çözme becerisi ile bir Türkçe dersindeki okuma becerisi aynı çerçevenin parçası sayılır.
Modelin Temel Bileşenleri
- Öğrenci profili: Modelin hedeflediği öğrencinin hangi bilgi, beceri ve eğilimlere sahip olması beklendiğini tanımlar.
- Beceriler Çerçevesi: Kavramsal beceriler, alan becerileri, eğilimler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri ve okuryazarlık becerilerini bir arada ele alır.
- Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi: Değerlerin ders içeriğinden ayrı bir başlık olarak değil, alan içeriğiyle kaynaşık işlenmesini amaçlar.
- Öğrenme çıktıları: Programlarda öğrencinin ne yapabilir hâle geleceğini tanımlayan ifadelerdir.
- Öğrenme kanıtları: Öğrencinin bu çıktılara ulaşıp ulaşmadığını gösteren ürün, gözlem ve performanslardır.
- Okul temelli planlama: Okulun kendi bağlamına göre planlama yapabilmesi için programda ayrılan esneklik alanıdır.
2026-2027'de Hangi Sınıflarda Uygulanıyor?
Model tek seferde değil kademeli olarak yaygınlaştırılıyor. Bakanlığın yayımladığı 2026-2027 taslak çerçeve planlarına göre bu eğitim öğretim yılında uygulama şöyle:
- Temel eğitimde: 1, 2, 3 ve 5, 6, 7. sınıflar
- Ortaöğretimde: Hazırlık, 9, 10 ve ilk kez 11. sınıflar
Bu listede yer almayan sınıflar için genelleme yapmamak gerekir. Çocuğunuzun sınıfının kapsamda olup olmadığını, ders bazlı programları ve yıllık planları resmî TYMM portalından sınıf ve ders seçerek kontrol edebilirsiniz. Kapsam her yıl genişlediği için bir önceki yılın listesine güvenmek yanıltıcı olur.
Beceri ve Değer Yaklaşımı
Modelin en çok konuşulan tarafı beceri vurgusu. Burada sık yapılan bir yanlış anlama var: beceri temelli yaklaşım bilginin önemsizleştiği anlamına gelmiyor. Bilgi ve beceri birlikte ele alınıyor. Bir öğrencinin tarihsel bir olayı bilmesi ile o olayı bir kaynakla karşılaştırarak yorumlayabilmesi, aynı öğrenmenin iki ayrı katmanı sayılıyor.
Değerler tarafında ise Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi devreye giriyor. Saygı, sorumluluk ve adalet çatı değerler olarak tanımlanıyor ve bunların ayrı bir ders saati yerine ders içeriğinin doğal parçası olarak işlenmesi amaçlanıyor.
Ölçme ve Değerlendirme Nasıl Değişiyor?
Modelin ölçme yaklaşımı yalnızca dönem sonundaki sonuca değil, süreç boyunca öğrencinin gelişimini izlemeye ağırlık veriyor. Bakanlığın ölçme ve değerlendirme sayfasında sürekli ve geliştirici, yani biçimlendirici değerlendirme; birden fazla öğrenme kanıtı; düzenli geri bildirim; performans görevleri ile öz ve akran değerlendirme öne çıkarılıyor.
Burada da bir uyarı gerekiyor. "Yazılı sınavlar kalktı" veya "not sistemi tamamen değişti" gibi iddialar resmî metinlerde yer almıyor. Süreç odaklı değerlendirmenin öne çıkması, klasik ölçme araçlarının ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Öğrenci ve Veli İçin Ne Anlama Geliyor?
Pratikte üç şey değişiyor. Birincisi, çocuğunuz derste daha çok uygulama, tartışma ve ürün ortaya koyma isteğiyle karşılaşacak. İkincisi, değerlendirme tek bir sınav notuna sıkışmayacak, farklı kanıtlar birikecek. Üçüncüsü, öğretmenden gelen geri bildirim daha ayrıntılı ve süreç içine yayılmış olacak.
Veli olarak yapabileceğiniz en yararlı şey, çocuğunuzun sınıfına ait resmî öğretim programını bir kez okumak. Hangi öğrenme çıktılarının hedeflendiğini gördüğünüzde, evdeki desteği doğru yere yönlendirmek çok daha kolay oluyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. 2026-2027 yılında temel eğitimde 1, 2, 3 ve 5, 6, 7. sınıflarda, ortaöğretimde hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanıyor. Kapsam her yıl genişliyor, güncel liste resmî çerçeve planlarından kontrol edilmelidir.
Böyle bir ifade resmî metinlerde yer almıyor. Model bilgi ile beceriyi birlikte ele alıyor, yani bilginin yerini beceri almıyor, ikisi birbirini tamamlıyor.
MEB'in TYMM portalındaki Öğretim Programları bölümünden kademe, sınıf ve ders seçerek ilgili programa ve ünite yapısına ulaşabilirsiniz.
Resmî Kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki resmî kaynaklara dayanmaktadır. Güncel ve bağlayıcı bilgi için her zaman resmî sayfaları kontrol edin.
- MEB TYMM — Genel Bakış
- MEB TYMM — 2026-2027 Temel Eğitim Taslak Çerçeve Planları
- MEB TYMM — 2026-2027 Ortaöğretim Taslak Çerçeve Planları
- MEB TYMM — Öğretim Programları
İlgili İçerikler
- Maarif Modeli Hangi Sınıflarda Uygulanıyor? 2026-2027 Güncel Liste
- Yeni Maarif Modeli ile Eğitimde Neler Değişti? 10 Önemli Başlık
- Maarif Modeli Ölçme ve Değerlendirme Sistemi Nedir? Sınavlar Nasıl Olacak?
- 2026-2027 Yeni Müfredat: Hangi Sınıflar ve Ders Programları Değişti?
- LGS Konuları ve Soru Dağılımı
- 9. ve 10. Sınıf Ortalaması YKS'yi Nasıl Etkiler?
LGS ve YKS hedefi olan öğrenciler için Udeway'de konu takibi ve akıllı çalışma planı ile hangi konuda ne kadar ilerlediğini net biçimde görebilirsin.
Udeway'i Ücretsiz Dene